Entwodiksyon
An Ayiti, nou pa gen pratik manje ensèk, sèl fwa nou manje yo se pa aksidan lè yo antre nan lòt aliman nou. Epoutan, anpil kote nan mond lan, moun yo manje ensèk tankou yo manje nenpòt lòt manje. Pa rapò ak tout defi chanjman klimatik, ogmantasyon popilasyon mondyal, presyon agrikilti sou itilizasyon resous, lavi chè elatriye, gwo otorite nan zafè alimantasyon tout kote nan mond la, disikite posibilite pou ankouraje plis moun konsome ensèk yon fason pou kouvri bezwen nitritif kò yo. Nan atik sa a, nou pral pale de valè nitrisyonèl ensèk yo, danje ki genyen nan konsomasyon yo epi nap gade tou kèk ensèk moun manje atravè mond lan.
Kisa yon ensèk ye ?
Pou nou bay yon definisyon jeneral, ensèk yo se bèt ki pa gen eskelèt, ki genyen kò yo divize an twa pati (tèt, toraks ak abdomèn) epi ki genyen antèn ak/ou zèl. Dapre definisyon sa a, nap konprann ke non, yon zarenyen pa yon ensèk. Men an menm tan, yon cheni se yon ensèk paske cheni an se yon faz nan devlopman kèk kategori ensèk tankou papiyon.
Avantaj elvaj ensèk kòm manje moun pou agrikilti
Premyeman yo pa egzije gwo espas pou elve yo, yo pa pran anpil tan pou yo rive nan stad matirite, yo pa nesesite twòp dlo ni gwo teren ak enfrastrikti pou pwodui manje pou yo. Dokiman Elevage et sous alimentation FAO ki te soti nan lane 2006, fè nou konnen ke sou tout latè, 33% nan tè ki kapab fè manje yo itilize pou pwodui manje pou bèt e 66% ilize antou pou pwodui ak pou abrite bèt yo. Chif sa yo lakoz anpil dezakò nan diskisyon spesyalis ak ekonomis nan agrikilti yo. Anpil nan moun sa yo di ke si yap konsidere gaspiyaj vyann ki ap fèt sitou nan peyi devlope yo, kontribisyon elvaj nan ogmantasyon gaz kap rechofe planèt la ak altènativ ki genyen ak pwoteyin vyann ka pote bannou, elvaj nan fason lap fèt yo se yon gaspiyaj resous. Elvaj ensèk yo nan pratik la pwodui mwens gaz ki danjre pou planèt la ke lòt betay yo.
Yon lòt avantaj ensèk yo se nan kapasite yo pou yo konvèti aliman. Les insectes comestibles et l’environnement (2014) di nou ke pou yo bay yon menm kantite pwoteyin, ensèk yo manje 6 fwa mwens ke bèf yo, 4 fwa mwens ke mouton yo epi 2 fwa mwens ke kochon yo ak volay yo.
Posibilite pou trape maladi nan manje ensèk
Nou konnen enplikasyon kèk ensèk nan simaye maladi lakay moun. Men fòk nou raple se lè yo ale nan poupou, manje kontamine oswa lè yo nan fwotman ak bèt ki kontamine yo pran jèm maladi yo. Kidonk, posibilite kontaminsayon sa yo kapab kontwole lè nou veye sou kalite sa ensèk yo ap manje, sa y ap fwote ak yo epi lè nap byen jere fatra ak dechè òganik nou. Fason nap prepare yo (fason nap kuit yo) tou se youn nan metòd enpòtan pou nou elimine tout risk maladi yo ka pote. Men, nan yon konsiderasyon ki pi syantifik, akoz separasyon taksnomik ensèk yo ak moun, yo konsidere posibilite pou yon ensèk bay yon moun yon maladi pi ba pase posibilite nan ka pa betay yo.
Konsomasyon ensèk nan lemond
Sit next-food.net bay 7 tip ensèk moun kapab manje. Yo site:
- Cheni yo
- Myèl, gèp, foumi
- Krikèt, griyon
- Sigal, kèk kategori pinèz
- Skòpyon ak kèk kategori zareyen
- Tèmit
- Kèk kategori charanson
Genyen anpil atik ki disponib sou entènèt la ki detaye enpòtans ensèk yo, avantaj, enkonvenyan ak posibilite pou rantre yo nan alimantasyon moun. Genyen etid ki fè Ayiti sou posibilite pou rantre ensèk nan manje bèt men nou pa genyen enfòmasyon sou si genyen esè ki fèt deja pou rantre yo nan manje moun. Men, nan tout ka yo, nan fason mond lan ap devlope epi ak tout defi ki genyen chak jou, chak jou pi plis, pòsyon ensèk yo ap grandi nan asyèt lezòm.
Referans :
Next Food. 7 types d’insectes comestibles : ls différentes betioles a croquer. [En ligne] [Consultée le 15 octobre 2023 à 10 :56 PM]. Disponible sur internet : URL : https://www.next-food.net/fr/insectes-comestibles/les-types-d-insectes-comestibles/
Food and Agriculture Organization, 2006. Elevage et sous-alimentation. [En ligne] [Consultée le 10 octobre 2023 à 6 : 36 AM]. Disponible sur internet : URL : https://www.viande.info/elevage-viande-sous-alimentation
Food and Agriculture Organization, 2014. Les insectes pour l’alimentation humaines et animale. Les insectes comestibles et l’environnement. [En ligne] [Consultée le 10 octobre 2023 à 7: 44 AM]. Disponible sur internet : URL :
Comments
Post a Comment